İYİ NİYET DÜKKANLARI ve İŞ BULMA
O mahallede herkes gömlek giyerdi
Bizim kul Ahmet bir gün bir ceket diktirdi, diktirir ya
Mahalleye dert oldu kul Ahmet’in ceketi
(Barış Manço)
Bu yazımda Amerika’daki ikinci el dükkanları içinde en çok bilineninden bahsetmek istiyorum. İçlerinde bol bol Kul Ahmet’in ceketlerinin olduğu, bütün Amerika’ya yayılmış dükkanlardan.
Goodwill Stores - İkinci el eşyaların satıldığı dükkanlardan en çok bilinen zincir. Goodwill’in birebir tercümesi iyi niyet olduğu için başlığı öyle seçtim. Goodwill ilk olarak 1902’de Boston’da kurulmuştur. Kurucusu Edgar Helms, zengin mahallelerinden atılan eşyaları toplayıp sonra daha önceden eğittiği insanlara tamir ettirip, yenilenmiş bu eşyaları ya ihtiyacı olanlara veriyor ya da tamir eden kişilere bağışlıyordu.
Amerika ve Kanada’da toplam 165 tane bağımsız Goodwill kuruluşu ve bu kuruluşların toplam 2,800 tane mağazası vardır. Ayrıca 15 ülkede de ortak çalıştıkları organizasyonlar vardır.
Birçok insan bu dükkanları kullanılmış, az kullanılmış veya hiç kullanılmamış ikinci el eşya satan dükkanlar olarak bilir. Bu dükkanlarda mutfak eşyasından, mobilyaya, giysiden ayakkabıya, kitaptan pilağa herşeyi bulabilirsiniz. Ancak ikinci el eşya satmanın yanında bu kuruluş işe yerleştirme hizmeti de verir.
Ben Amerika’ya ilk geldiğim yıllarda Goodwill’i keşfetmiş ve meraktan bir göz atmak için içeri girmiştim. Ancak hiç kullanılmamış, orijinal kutusu içerisinde kırmızı bir İtalyan ayakkabıyı sadece $10’a alınca çok hoşuma gitmişti tabi. Sonra o ayakkabıya çok iltifatlar aldım. Belli ki ayakkabının sahibi bilemediğimiz bir nedenden dolayı bağışlamış o ayakkabıyı Goodwill’e geliri ihtiyacı olanlara verilmek üzere ve de iş bulmak için iş arayanları eğitmek üzere. Bu dükkanlarda şaşırtıcı biçimde yepyeni ve çok değerli –vintage- eşyaları bulmanız mümkün olduğu gibi bir tencerenin kapağının da $1’a veya 50 cent’e satılabildiğini görünce çok şaşırırsınız. Ben bir gün raflara bakarken bir tencere kapağı gördüm ve gülümsedim, yani şimdi bunu da kim alacak dedim. Tam yanımda Amerikalı bir bayan vardı, öyle deme, tenceresinin kapağını kaybedip de bir kapak arayan olabilir dedi. Ve sanırım o aldı o kapağı. Hayret etmiştim. Türkiye’de hiç alışık olmadığımız birşey. Demekki bu ülkede herşeyin bir alıcısı bulunuyor demiştim kendi kendime. Goodwill dükkanlarının müdavimleri olduğu gibi, sirf meraktan yılda birkaç kez uğrayanlar da vardır. Iyi malzemeler çok çabuk satıldığı için sürekli gidenler çok değerli veya antika eşyaları yakalayabilirler. Eğer yılda birkaç kez uğruyorsanız o anda ne denk geldiyse ancak onu yakalayabilirsiniz.
Ayrıca ilk ve tek olarak web siteleri üzerinden şatış yapan kar amacı gütmeyen kuruluştur. Goodwill, en değerli mallarının internet üzerinden satıldığını iddia ediyor. Daha çok açık arttırma şeklinde satıyorlar. 2015 yılında 12,500 milyon dolarlık online satış yapılmıştır.
http://www.shopgoodwill.com/
Goodwill’in bilinmeyen bir özelliği de iş arayanları eğitmesi ve onlara iş bulmalarında yardımcı olması. Aşağıdaki linkten Goodwill’in iş bulma servisi hakkında bilgi alabilirsiniz:
http://www.goodwill.org/find-jobs-and-services/
Ayrıca online veya yüzyüze eğitimlerle iş arayanların niteliklerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Eğer iş arıyorsanız, size en yakın Goodwill mağazasına gidip, iş arama / bulma hizmeti veren şubelerini öğrenip müracaat edebilirsiniz. Ya da online olarak bu şubeleri öğrenip telefonla bilgi alabilirsiniz.
http://www.goodwill.org/find-jobs-and-services/get-training/
Bu arada siz kendiniz de evde kullanmadığınız eşyaları Goodwill’e bağışlayabilirsiniz. Bir tane kalem bile bağışlasanız karşılığında fatura tarzı bir fiş isteme hakkınız var. Bu fişe de bağışladığınız eşyanın piyasa değeri olarak uygun gördüğünüz bir rakamı yazabilirsiniz. Bu bağış fişlerini biriktirip, yıl sonunda muhasebecinize verirseniz, yıl sonu vergi iadenizi hazırlarken bağışlarınız bölümünü vergiden muaf tutacaktır böylece üç beş kuruş da olsa daha fazla vergi iadesi almanız mümkün olacaktır.
Aşağıdaki linkten bir inceleme yapabilirsiniz:
https://www.charitynavigator.org/index.cfm?bay=content.view&cpid=40
Eğer yıl sonu vergi iadelerini kendiniz yapıyorsanız, bağışları nasıl ekleyeceginizi bir muhasebeciye sorup öğrenebilirsiniz.
Amerika’daki en büyük 50 kar gütmeyen gönüllü kuruluşun listesini aşağıdaki linkte bulabilirsiniz:
http://www.forbes.com/top-charities/list/#tab:rank
Bu organizasyonlar içinde binbir türlü faaliyet göstereni var. Ama hepsinin ortak olduğu nokta kar amacı gütmüyor olmaları ve kazandıkları paraları ihtiyacı olanlara ulaştırıyor olmalarıdır. Ancak her ne kadar kar gütmeyen kuruluş statüsünde olsalar da, her gönüllü kuruluşta olduğu gibi bu kuruluşların da faaliyetlerini didik didik inceleyen, açıklarını bulan ve de aldıkları paraları nerelere harcadıklarını sorgulayan, onları mercek altına alan özel veya devlete ait kuruluşlar veya meraklı şahıslar vardır. O nedenle Amerika’da bu kuruluşların aleyhine çok soruşturmalar açılmıştır. Mesela Goodwill’de üst düzey yöneticilerinin ücretlerinin çok yüksek olması sorgulandığı gibi aynı şekilde özel bir yasadan yararlanıp, engelli işçi çalıştırıp, bu engelli işçilere bu özel yasanın ışığında minimum ücretten daha az ücret vermeleri de eleştirilmiştir. Yine de çok büyük açıkları yakalanmadığı için bu bulgular faaliyetlerini engellememiştir.
Bizim ülkemizde de yavaş yavaş ikinci el eşya satan mağazalar çoğalmaya başlıyor. En güzel tarafı bu eşyaların çöpe gitmeyip değerlendirilmesi. Ancak bizim ülkemizde sosyal dayanışma fazla olduğu için genelde insanlar zaten kullanılabilecek durumdaki eşyalarını bir tanıdıklarına verirler atmayı düşünmeden önce. Bir mağazaya gidip satın alan az olur. Ya da bizdeki mağazalar ihtiyacı olanlara tamamen bedava hizmet verir.
Ikinci el eşya satan mağazalara gitmeyi utanılacak bir davranış olarak görenler bile var maalesef. Halbuki daha önce de belirttiğim gibi hiç umulmadık, çok değerli antika bir eşyayı çok ucuza alma ihtimaliniz de var. Bazen antikacılar bu dükkanları didik didik ederler. Sadece maddi durumu düşük olanlara hizmet vermezler yani, herkese açıktırlar.
Goodwill’de, 2015 yılında 312,000 kişi iş bulma servisinden yararlanmıs, 42,000 çalışan verdikleri eğitimlerden yararlanıp ücretlerini yükseltmiş, 2 milyon kişi eğitimlerden yararlanmış, 35 milyon kişi de online eğitim almıştır.
İbreti alem oldu Kul Ahmet’in ceketi
Meğerse tüm keramet ceketteymiş be Ahmet
Barış’a sorar isen sen bu yolda devam et
Yazinin başlarinda linki bulunan internet satiş mağazalarina bir göz atmayi unutmayin. Kimbilir belki de hayalinizdeki çanta dörtte bir fiyatina ordadir!
Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Bütün yazılarımızda olacağı gibi bu yazımızla ilgili de soru, öneri ve yorumlarınızı bize iletebilirsiniz. Ayrıca bize ulaşıp; eleman işe alma, iş arama, kariyer danışmanlığı ve yönetim danışmanlığı konusundaki hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Esra Öziskender
Kurucu / Şirket Sahibi / Danışman / Gazeteci-Yazar / Şair
HRLink Consulting, Inc.
http://hrlinkconsulting.wixsite.com/hrlink
hrlink.consulting@gmail.com
(845) 652-0694
Bizi takip edin:
https://www.facebook.com/HRLinkConsultingInc/
https://twitter.com/HRLinkConsultin
https://www.linkedin.com/in/hrlinkconsulting123
YAZAR:
Esra Öziskender, 15 yılı aşkın ulusal ve uluslararası insan kaynakları deneyiminden gelmektedir. İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Çalisma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri bolümünden mezun olup, İsletme Fakultesinde yuksek lisans yapmistir, halen aynı üniversitede insan kaynaklari alaninda doktora egitimini sürdürmektedir. 2005 yılından beri Amerika’da kurulu kendi insan kaynakları danışmanlığı ve eleman bulma hizmeti veren şirketi HRLink Consulting’i işletmektedir. Türkiye’de de iş ortaklari bulunmakta ve Türk iş piyasasına da gerektiğinde hizmet vermektedir. Esra Öziskender uzun yıllardır cesitli Türk online gazetelerinde Amerika’daki günlük hayat, kariyer ve iş piyasaları üzerine yazılar yazmaktadır.
Featured Post
Yeşil Kart Bir Çözüm müdür?
YEŞİL KART BİR ÇÖZÜM MÜDÜR? Üniversite’de iken daha çok okey, tavla oynamak için öğrencilerin gittiği bir kahvehane vardı. Orada bir ark...
Monday, January 9, 2017
Friday, April 27, 2012
YESIL KART BIR COZUM MUDUR?
Universite’de iken daha cok okey, tavla oynamak icin ogrencilerin gittigi bir kahvehane vardi. Orada bir arkadasimiz, okeyde kendisine joker gelsin diye bir sarki tutturmustu. Joker’e Yesil ismini takmisti ve:
-Yesiiillll, yesil!!! Yesiiillll, yesil!! diye kendi kendine mirildanirdi!!!! (Yesili yani jokeri cagirma sarkisi imis!!)
Simdi ben de ne zaman yesil kartla ilgili bir haber duysam hemen aklima bu sarki geliyor ve kendi kendime “Yesiiill, yesil” diye mirildanasim geliyor. Hani boyle gizli bir sarki ile cagirirsak tum ihtiyaci olanlara bir anda geliverecekmis gibi ve de sihirli degnegi ile herseyi bin anda duzeltiverecekmis gibi.
Yesil kartin profesyonel hayattaki etkisi ile ilgili bir yazi olsun istedim bu yazim. Simdi diyeceksiniz ki bunun tartismasi yapilir mi tabiki yesil kartin kariyerimize cok buyuk bir etkisi var. Ben de diyorum ki “depends!!!” yani duruma bagli olarak degisir. Onun icin size gercek hayattan bazi ornekler verecegim (isimler sakli kalmak sartiyla. Eyalet isimleri de gercek kahramanlarimizin oturdugu eyaletler degildir, kim olduklari anlasilmasin diye.)
California’da bir Turk cift var. Her ikisi de ITU’den mezun muhendisler. Okulda tanisip evlenmisler, Turkiye’de bes sene is hayatinda calistiktan sonra kendilerine lotary’den yesil kart (green card) cikmis ve Amerika’ya goc etmisler. Buraya kadar normal bir hikaye olarak gozukuyor. Ancak iste butun problemler bundan sonra basliyor. Turkiye’de her ikisinin de bir isi ve oturduklari guzel bir evi ve gelecege yonelik hayalleri varken bakin burda neleri var: Kucuk bir apartman dairesinde kaliyorlar, ara ara yanlarina ev arkadasi aliyorlar gecinebilmek icin. Tam iki senedir bilfiil is ariyorlar ve bulamiyorlar. Bulduklari en iyi isler gecici olarak yapabilecekleri alt duzey isler. Artik hayallerini ve umutlarini da kaybetmek uzereler ve bir cikis yolu ariyorlar.
Yesil kartlari olmasina ragmen neden bu kadar zorlaniyorlar is bulmakta dersiniz? Herseyden onemlisi yabanci dil, Ingilizceleri cok iyi duzeyde degil, ilerletmeye calisiyorlar ancak hem gecim derdi hem de is arama yogunlugu icerisinde Ingilizce’ye adam akilli fokus olup ilerletmeleri cok uzun zaman alacak. Ikincisi muhendis olarak Amerika’da hic tecrubeleri yok ve Turkiye’de aldiklari egitim ile burda nasil calisabilirler acikcasi ben de bilemiyorum bildigim tek sey bazi muhendislik alanlari icin burdan ek ders almalarinin gerektigi, cunku muhendislik – mimarlik gibi teknik mesleklerde ogretilenler ve uygulamalar ulkeden ulkeye degisiyor (birkac baska meslekte oldugu gibi.) Simdi bir cozum olarak doktoraya kayit olmayi dusunuyorlar boylece okulda kalip kariyer yapma sanslari olabilir ancak bircok kisi bu yolu denedigi icin ve de doktora yaptiktan sonra okulda kalma garantisi olmadigi icin o cozum de pratikte ne kadar isleyecek bilemiyoruz.
Ekonomi eger bu kadar kotu olmasaydi belki sanslari daha fazla olabilirdi ama ekonomin bozuk oldugu ve en azindan 2012 yilina kadar duzelmeyecegi beklenilen boyle bir donemde yabanci bir ulkeden gelmis, Ingilizcesi cok iyi ve akici olmayan, Amerika’da hic profesyonel is tecrubesi ve egitimi olmayan birinin yesil karti dahi olsa kariyer yapmasi cok zor. Sansinin cok yaver gitmesi lazim ki bulundugu yerde hakikaten onun niteliklerine uygun bir is acigi olacak ve de baska kimseyi de bulamiyor olacak bu sirket, belki o zaman ise alinmasi mumkun olabilir. Kaldiki ornegimizdeki cift beraber is aradiklarindan her birinin ayri bir eyalete gidip calismasi da pratikte pek mumkun degil. Ayni lokasyonda is aramak zorunda olmalari da ayri bir engel.
Texas’ta bir baska cift, onlar da Turkiye’de universiteden mezun olup, avukat olup gelmisler buraya, lotary’den yesil kart cikmis. Onlar hic avukatlik isi aramadilar bile. Cunku avukatlik yapabilmeleri icin kesinlikle ek dersler almalari (hatta belki de yeniden okumalari) gerekiyor. Kanunlar tamamen farkli bildiginiz gibi. Dolayisiyla direkt olarak bir lokanta actilar. Simdi bir bebekleri oldu ve lokantacilikla gecimlerini saglamaya calisiyorlar, cok super gitmiyor ama en azindan kendilerini gecindiriyorlar. Avukatlik diplomalarini da sandiga kaldirdilar. En azindan cocuklarina guzel bir gelecek saglamak icin bu ulkeye geldikleri dusuncesi onlari biraz olsun rahatlatiyor.
Connecticut’ta bir cift, gene ayni sekilde yesil kartla gelmisler. Erkek Turkiye’den bilgisayar Uzmani emeklisi, esi de Muhasebe Mudur Yardimcisi emeklisi. Simdi ne mi yapiyorlar? Erkek bir fabrikada isci olarak calisiyor, bayan da temizlige gidiyor. Sebep: Ingilizceleri yok denecek kadar az. Amerikan sistemini, egitim sistemini, calisma ortamini hic bilmiyorlar ve bu sekilde bir profesyonel hayata atilmalari cok zor. Kendilerini gelistirmeleri lazim ama gecim derdi oldugu icin ona da zaman ayiramiyorlar ve bu durum tam sekiz yildir bu sekilde devam ediyor.
Virginia’da bir cift, bayan Turkiye’de Pazarlama Muduru imis, esi de Satis Muduru. Simdi bayan son dort yildir cocuk bakiciligi yapiyor, esi de taksi soforlugu, yesil kartla gelmisler ve su anda her ikisi de vatandas.
Doktorlari saymiyorum bile cunku doktorlarin isi cok zor, egitimlerinin buyuk bir bolumunu burda tekrar almak zorunda olduklari icin bir cogu hic girismiyor bile, zaten eger evli ve cocuklari varsa boyle bir “yeniden hayata baslama” seklinde bir plan cok da uymuyor onlarin aile duzenlerine.
Hep evlilerden ornek verdim, bekarlar icinde de yesil karta ragmen zorluk cekenler var tabiki ama onlarin isi biraz daha kolay sanki cunku en azindan sadece kendilerini gecindirmek zorundalar, bir de teorik olarak (pratikte bu herkes icin mumkun olmasa da) is neredeyse oraya tasinmalari daha kolay. O nedenle onlar daha serbest bir sekilde is ariyorlar. Ancak Maine’de oturan bir arkadas, yeni vatandasligini aldi, son uc yildir araba yikama atolyesinde isci olarak calisiyor, Turkiye’den Isletme Bolumu mezunu.
Bu ornekleri neden verdik? Hep sanilir ki Amerika’da oturma ve calisma izni olmayanlar profesyonel hayatta calisamaz, kariyer yapamaz, alt duzey isleri (yani Amerikalilarin yapmak istemedigi diye tabir ettigimiz isleri) yapmaya mecbur, digerlerinin oturma ve calisma izni varsa hayatlarini duzene koymalari cok kolay. Iste yukaridaki orneklerde goruldugu gibi her zaman boyle olmayabiliyor. Yesil karti olanla, olmayan ayni isi yapabiliyor.
Sonucta yesil karta basvurmadan once iyi bir arastirma yapmak lazim. Cunku yesil kart ciktigi zaman, bu firsati kacirmayayim deyip hic bir arastirma yapmadan, Ingilizce bilgisi ilerletilmeden, uygun egitimler alinmadan buraya goc edilirse husrana ugrayabiliyor arkadaslarimiz. Kaldi ki butun bu arastirmalar ve hazirliklar yapilsa bile gene de husran olabiliyor, ozellikle ekonominin iyi olmadigi donemlerde.
Ne is olsa yaparim, yeter ki oraya bir kapagi atayim, nasilsa bir sekilde yolunu bulur kariyerime de devam ederim mantigi her zaman, her yerde ve herkes icin islemiyor maalesef ve gunler, aylar, yillar su gibi gelip geciyor. Cok arkadasimiz var bu sekilde, bir de donup bakiyorlar ki on yildir Amerika’dalar ama ideallerindeki isi yapma anlaminda bir arpa boyu yol alamamislar.
Simdi bu demek degildir ki kariyer yapmamak insanlari cok mutsuz eder vs. Tabiki kisiye ve ortama gore degisir, tabiki herkes de kariyerini yapmak zorunda degildir, yapabildigini yaptigi icin cok mutlu olan insanlar da var, cok farkli bir alanda is kuranlar ve basarili olanlar var v.b. Ancak yesil kart profesyonel hayatta faydali midir diyenler icin birkac ornek verdik.
Su da var ki eger bir kisi Amerika’da zaten sevdigi veya alanina cok yakin bir iste H1B statusunde yani calisma izni ile calisiyorsa ve bu kisi bir sekilde yesil kart sahibi olursa iste o zaman cok faydali cunku artik calisma vizem yenilenecek mi, kalabilecek miyim, donmek zorunda mi kalacagim stresi ortadan kalkmis oluyor.
Bir de tabiki her halukarda yesil kart, oturma ve calisma izni verdigi icin her konumda ve sartta bu izne sahip olmayan herkes icin bulunmaz bir nimet. Ancak kariyerime Amerika’da da devam edeyim veya Amerika’da yeni bir kariyere baslayayim dediginiz anda yesil kartin o gizemli gucu birden yetersiz kalabiliyor. Iste o zaman insanin hakkaten: - Yesiiiilll, yesilll!!! diyesi geliyor…
Bu konuya bir baska yazida tekrar devam etmek uzere… Eger sizler de bana etrafinizdaki veya kendinize ait ornekleri gonderirseniz sevinirim. Gordugunuz gibi isim vermiyoruz, eyalet isimleri de gercek orneklerdeki ile ayni degildir.
Hepinize bol gunesli gunler dilerim!!!
Sevgiler,
Esra Oziskender
-Yesiiillll, yesil!!! Yesiiillll, yesil!! diye kendi kendine mirildanirdi!!!! (Yesili yani jokeri cagirma sarkisi imis!!)
Simdi ben de ne zaman yesil kartla ilgili bir haber duysam hemen aklima bu sarki geliyor ve kendi kendime “Yesiiill, yesil” diye mirildanasim geliyor. Hani boyle gizli bir sarki ile cagirirsak tum ihtiyaci olanlara bir anda geliverecekmis gibi ve de sihirli degnegi ile herseyi bin anda duzeltiverecekmis gibi.
Yesil kartin profesyonel hayattaki etkisi ile ilgili bir yazi olsun istedim bu yazim. Simdi diyeceksiniz ki bunun tartismasi yapilir mi tabiki yesil kartin kariyerimize cok buyuk bir etkisi var. Ben de diyorum ki “depends!!!” yani duruma bagli olarak degisir. Onun icin size gercek hayattan bazi ornekler verecegim (isimler sakli kalmak sartiyla. Eyalet isimleri de gercek kahramanlarimizin oturdugu eyaletler degildir, kim olduklari anlasilmasin diye.)
California’da bir Turk cift var. Her ikisi de ITU’den mezun muhendisler. Okulda tanisip evlenmisler, Turkiye’de bes sene is hayatinda calistiktan sonra kendilerine lotary’den yesil kart (green card) cikmis ve Amerika’ya goc etmisler. Buraya kadar normal bir hikaye olarak gozukuyor. Ancak iste butun problemler bundan sonra basliyor. Turkiye’de her ikisinin de bir isi ve oturduklari guzel bir evi ve gelecege yonelik hayalleri varken bakin burda neleri var: Kucuk bir apartman dairesinde kaliyorlar, ara ara yanlarina ev arkadasi aliyorlar gecinebilmek icin. Tam iki senedir bilfiil is ariyorlar ve bulamiyorlar. Bulduklari en iyi isler gecici olarak yapabilecekleri alt duzey isler. Artik hayallerini ve umutlarini da kaybetmek uzereler ve bir cikis yolu ariyorlar.
Yesil kartlari olmasina ragmen neden bu kadar zorlaniyorlar is bulmakta dersiniz? Herseyden onemlisi yabanci dil, Ingilizceleri cok iyi duzeyde degil, ilerletmeye calisiyorlar ancak hem gecim derdi hem de is arama yogunlugu icerisinde Ingilizce’ye adam akilli fokus olup ilerletmeleri cok uzun zaman alacak. Ikincisi muhendis olarak Amerika’da hic tecrubeleri yok ve Turkiye’de aldiklari egitim ile burda nasil calisabilirler acikcasi ben de bilemiyorum bildigim tek sey bazi muhendislik alanlari icin burdan ek ders almalarinin gerektigi, cunku muhendislik – mimarlik gibi teknik mesleklerde ogretilenler ve uygulamalar ulkeden ulkeye degisiyor (birkac baska meslekte oldugu gibi.) Simdi bir cozum olarak doktoraya kayit olmayi dusunuyorlar boylece okulda kalip kariyer yapma sanslari olabilir ancak bircok kisi bu yolu denedigi icin ve de doktora yaptiktan sonra okulda kalma garantisi olmadigi icin o cozum de pratikte ne kadar isleyecek bilemiyoruz.
Ekonomi eger bu kadar kotu olmasaydi belki sanslari daha fazla olabilirdi ama ekonomin bozuk oldugu ve en azindan 2012 yilina kadar duzelmeyecegi beklenilen boyle bir donemde yabanci bir ulkeden gelmis, Ingilizcesi cok iyi ve akici olmayan, Amerika’da hic profesyonel is tecrubesi ve egitimi olmayan birinin yesil karti dahi olsa kariyer yapmasi cok zor. Sansinin cok yaver gitmesi lazim ki bulundugu yerde hakikaten onun niteliklerine uygun bir is acigi olacak ve de baska kimseyi de bulamiyor olacak bu sirket, belki o zaman ise alinmasi mumkun olabilir. Kaldiki ornegimizdeki cift beraber is aradiklarindan her birinin ayri bir eyalete gidip calismasi da pratikte pek mumkun degil. Ayni lokasyonda is aramak zorunda olmalari da ayri bir engel.
Texas’ta bir baska cift, onlar da Turkiye’de universiteden mezun olup, avukat olup gelmisler buraya, lotary’den yesil kart cikmis. Onlar hic avukatlik isi aramadilar bile. Cunku avukatlik yapabilmeleri icin kesinlikle ek dersler almalari (hatta belki de yeniden okumalari) gerekiyor. Kanunlar tamamen farkli bildiginiz gibi. Dolayisiyla direkt olarak bir lokanta actilar. Simdi bir bebekleri oldu ve lokantacilikla gecimlerini saglamaya calisiyorlar, cok super gitmiyor ama en azindan kendilerini gecindiriyorlar. Avukatlik diplomalarini da sandiga kaldirdilar. En azindan cocuklarina guzel bir gelecek saglamak icin bu ulkeye geldikleri dusuncesi onlari biraz olsun rahatlatiyor.
Connecticut’ta bir cift, gene ayni sekilde yesil kartla gelmisler. Erkek Turkiye’den bilgisayar Uzmani emeklisi, esi de Muhasebe Mudur Yardimcisi emeklisi. Simdi ne mi yapiyorlar? Erkek bir fabrikada isci olarak calisiyor, bayan da temizlige gidiyor. Sebep: Ingilizceleri yok denecek kadar az. Amerikan sistemini, egitim sistemini, calisma ortamini hic bilmiyorlar ve bu sekilde bir profesyonel hayata atilmalari cok zor. Kendilerini gelistirmeleri lazim ama gecim derdi oldugu icin ona da zaman ayiramiyorlar ve bu durum tam sekiz yildir bu sekilde devam ediyor.
Virginia’da bir cift, bayan Turkiye’de Pazarlama Muduru imis, esi de Satis Muduru. Simdi bayan son dort yildir cocuk bakiciligi yapiyor, esi de taksi soforlugu, yesil kartla gelmisler ve su anda her ikisi de vatandas.
Doktorlari saymiyorum bile cunku doktorlarin isi cok zor, egitimlerinin buyuk bir bolumunu burda tekrar almak zorunda olduklari icin bir cogu hic girismiyor bile, zaten eger evli ve cocuklari varsa boyle bir “yeniden hayata baslama” seklinde bir plan cok da uymuyor onlarin aile duzenlerine.
Hep evlilerden ornek verdim, bekarlar icinde de yesil karta ragmen zorluk cekenler var tabiki ama onlarin isi biraz daha kolay sanki cunku en azindan sadece kendilerini gecindirmek zorundalar, bir de teorik olarak (pratikte bu herkes icin mumkun olmasa da) is neredeyse oraya tasinmalari daha kolay. O nedenle onlar daha serbest bir sekilde is ariyorlar. Ancak Maine’de oturan bir arkadas, yeni vatandasligini aldi, son uc yildir araba yikama atolyesinde isci olarak calisiyor, Turkiye’den Isletme Bolumu mezunu.
Bu ornekleri neden verdik? Hep sanilir ki Amerika’da oturma ve calisma izni olmayanlar profesyonel hayatta calisamaz, kariyer yapamaz, alt duzey isleri (yani Amerikalilarin yapmak istemedigi diye tabir ettigimiz isleri) yapmaya mecbur, digerlerinin oturma ve calisma izni varsa hayatlarini duzene koymalari cok kolay. Iste yukaridaki orneklerde goruldugu gibi her zaman boyle olmayabiliyor. Yesil karti olanla, olmayan ayni isi yapabiliyor.
Sonucta yesil karta basvurmadan once iyi bir arastirma yapmak lazim. Cunku yesil kart ciktigi zaman, bu firsati kacirmayayim deyip hic bir arastirma yapmadan, Ingilizce bilgisi ilerletilmeden, uygun egitimler alinmadan buraya goc edilirse husrana ugrayabiliyor arkadaslarimiz. Kaldi ki butun bu arastirmalar ve hazirliklar yapilsa bile gene de husran olabiliyor, ozellikle ekonominin iyi olmadigi donemlerde.
Ne is olsa yaparim, yeter ki oraya bir kapagi atayim, nasilsa bir sekilde yolunu bulur kariyerime de devam ederim mantigi her zaman, her yerde ve herkes icin islemiyor maalesef ve gunler, aylar, yillar su gibi gelip geciyor. Cok arkadasimiz var bu sekilde, bir de donup bakiyorlar ki on yildir Amerika’dalar ama ideallerindeki isi yapma anlaminda bir arpa boyu yol alamamislar.
Simdi bu demek degildir ki kariyer yapmamak insanlari cok mutsuz eder vs. Tabiki kisiye ve ortama gore degisir, tabiki herkes de kariyerini yapmak zorunda degildir, yapabildigini yaptigi icin cok mutlu olan insanlar da var, cok farkli bir alanda is kuranlar ve basarili olanlar var v.b. Ancak yesil kart profesyonel hayatta faydali midir diyenler icin birkac ornek verdik.
Su da var ki eger bir kisi Amerika’da zaten sevdigi veya alanina cok yakin bir iste H1B statusunde yani calisma izni ile calisiyorsa ve bu kisi bir sekilde yesil kart sahibi olursa iste o zaman cok faydali cunku artik calisma vizem yenilenecek mi, kalabilecek miyim, donmek zorunda mi kalacagim stresi ortadan kalkmis oluyor.
Bir de tabiki her halukarda yesil kart, oturma ve calisma izni verdigi icin her konumda ve sartta bu izne sahip olmayan herkes icin bulunmaz bir nimet. Ancak kariyerime Amerika’da da devam edeyim veya Amerika’da yeni bir kariyere baslayayim dediginiz anda yesil kartin o gizemli gucu birden yetersiz kalabiliyor. Iste o zaman insanin hakkaten: - Yesiiiilll, yesilll!!! diyesi geliyor…
Bu konuya bir baska yazida tekrar devam etmek uzere… Eger sizler de bana etrafinizdaki veya kendinize ait ornekleri gonderirseniz sevinirim. Gordugunuz gibi isim vermiyoruz, eyalet isimleri de gercek orneklerdeki ile ayni degildir.
Hepinize bol gunesli gunler dilerim!!!
Sevgiler,
Esra Oziskender
Friday, April 20, 2012
Gercek Bir Ise Alma Dolandiricilik Ornegi - Ingilizce -
-----Original Message-----
From: Borg, Lisa
Sent: Friday, February 5, 2010 08:47 AM
To: Confidential
Subject: Ref 9216147
Thank you for your email.
Unfortunately this is not a complaint that falls within our jurisdiction.
We can only consider complaints against firms & activities that are regulated by the Financial Services Authority or that come under a consumer credit licence. I am sorry this complaint comes under neither.
Regards
Lisa Borg
From: Confidential
Sent: 28 January 2010 02:22
To: External Enquiries
Subject: FW: Scammed
Please see below and call me ASAP!! This is the report that I gave to the FBI. Thanks,
I have received a letter from GAPbuster from Michael J. Hislap, HR Manager saying that I had been hired as a Mystery-Shopper and my first assignment was to cash a check for $3,850.00 from Chase Bank and keep $200 as my salary, make a $40 shopping in Wal-Mart and send $3,530.00 + service fee (which was $70.60) through MoneyGram service at Wal-Mart to a fake name (named Ashley Smith in London, UK) so that Wal-Mart can evaluate the performance of the employees at MoneyGram Service.
I was on the phone with them all day long. The number they have called me was a true MoneyGram number (which I have learned later that they were able to get into that lines illegally). I have talked with two women; Ashley Coleman and Cristal (I am assuming that those names were also fake) from GAPbuster.com
I cashed the check in my Bank which is Citibank against my account in the morning on Monday, 25th. I deposited $200 in my account (which was supposingly my salary) then I went to the closest Wal-Mart store in Norwalk, I deposited $3,530 + $70.60 service fee, total of = $3,600.60 at MoneyGram to Ashley Smith in London, UK. After the transaction I have talked with Cristal at 877-281-1091 or 720-568-8900 (both numbers were valid) and gave her my impressions regarding the performance of service quality of the employees at MoneyGram. They also sent me an evaluation form which I filled out and mailed back to them as completing my task. I also made a purchase of $40.68 for further evaluation of the cashier at Wal-Mart (cahsier's name was Judy.) They told me that I would get a new assignment in 5 days. The MoneyGram Reference Number was: 62692363.
Then today, Jan 27th, Tammy Foreman contacted me from MoneyGram saying that I might be subject to a scam. Then I called my Bank then they said that my account was blocked cause the check was not valid.
From: Borg, Lisa
Sent: Friday, February 5, 2010 08:47 AM
To: Confidential
Subject: Ref 9216147
Thank you for your email.
Unfortunately this is not a complaint that falls within our jurisdiction.
We can only consider complaints against firms & activities that are regulated by the Financial Services Authority or that come under a consumer credit licence. I am sorry this complaint comes under neither.
Regards
Lisa Borg
From: Confidential
Sent: 28 January 2010 02:22
To: External Enquiries
Subject: FW: Scammed
Please see below and call me ASAP!! This is the report that I gave to the FBI. Thanks,
I have received a letter from GAPbuster from Michael J. Hislap, HR Manager saying that I had been hired as a Mystery-Shopper and my first assignment was to cash a check for $3,850.00 from Chase Bank and keep $200 as my salary, make a $40 shopping in Wal-Mart and send $3,530.00 + service fee (which was $70.60) through MoneyGram service at Wal-Mart to a fake name (named Ashley Smith in London, UK) so that Wal-Mart can evaluate the performance of the employees at MoneyGram Service.
I was on the phone with them all day long. The number they have called me was a true MoneyGram number (which I have learned later that they were able to get into that lines illegally). I have talked with two women; Ashley Coleman and Cristal (I am assuming that those names were also fake) from GAPbuster.com
I cashed the check in my Bank which is Citibank against my account in the morning on Monday, 25th. I deposited $200 in my account (which was supposingly my salary) then I went to the closest Wal-Mart store in Norwalk, I deposited $3,530 + $70.60 service fee, total of = $3,600.60 at MoneyGram to Ashley Smith in London, UK. After the transaction I have talked with Cristal at 877-281-1091 or 720-568-8900 (both numbers were valid) and gave her my impressions regarding the performance of service quality of the employees at MoneyGram. They also sent me an evaluation form which I filled out and mailed back to them as completing my task. I also made a purchase of $40.68 for further evaluation of the cashier at Wal-Mart (cahsier's name was Judy.) They told me that I would get a new assignment in 5 days. The MoneyGram Reference Number was: 62692363.
Then today, Jan 27th, Tammy Foreman contacted me from MoneyGram saying that I might be subject to a scam. Then I called my Bank then they said that my account was blocked cause the check was not valid.
Thursday, April 19, 2012
TRT - YENI UFUKLAR
YAYINDAYIZ: TRT Int'de yayinlanan Yeni Ufuklar programdaki benimle ve HRLink'le olan soylesinin yayinlanacagi ikinci bolumun yayin tarih ve saatleri belli oldu. Amerika'da is arama temasi uzerine yaptigimiz soylesinin bu haftaki konusu mulakat (interview) teknikleri ve is gorusmelerinde dikkat edilmesi gereken kurallar olacak. Yayin tarih ve saatleri (Turkiye saati ile):
TRT Int, Yeni Ufuklar, 13 Ekim, Pazartesi - 21.30 ve 04.05, 15 Ekim, Carsamba - 13.30
Turkiye disindaki yayin icin bu saatlere gore ayarlayabilirsiniz. Programi netten canli izlemek icin:
http://www.trt.net.tr/wwwtrt/progdetay.aspx?kimlikid=1356&tur=TV&saat=10:30&kanaladi=TRTT%C3%9CRK&gunu=15.09.2008
Soylesinin Amerika’da is arama teknikleri ve resume (CV) yazma uzerine olan ilk bolumunu YouTube'dan izleyebilirsiniz:
http://www.youtube.com/watch?v=MXxHyDJBDb4
Asagidaki web sitesinden de video'ya ulasmaniz mumkun: http://www.4shared.com/login.jsp , E-mail: info@yeniufuklartv.com , Sifre: 2008yeniufuk
YENI UFUKLAR EKIBI
Yapımcı: A.Ubeyd AĞAOĞLU
Sunucular: Mehveş KOÇAK
Program Ekibi: Selim ÇAYLIGİL
Aslıhan ÇALIŞAN
Mehmet Ali DAMLAR
Hasan ESEN
Ege Baran ÖZMEN
Yeni Ufuklar'da Amerika’da yaşayan Türklerin hayatlarını, ihtiyaçlarını, kısacası Amerika’da yaşayan Türklerin serencamını dilimiz döndüğünce, fikrimiz yettiğince anlatmaya ve karınca kararınca sizlere yansıtmaya gayret ediyoruz...
Yeni Ufuklar Programi ile ilgili gorus, oneri ve sorularinizi ileteceginiz e-mail adresi: info@yeniufuklartv.com
Ayrica web sitemizden ve benim Facebook sayfamdan da video’yu izleyebilirsiniz:
www.hrlinkconsulting.com
Turkiye'den YouTube'a girmek icin:
https://youtubeproxy.org/
veya
http://www.vtunnel.com/index.php/1010110A/a1575e5077d43f809390d74b5b0c77d999529dfd9810e450d11e45ced5f9d5d29c6fe5923496672816092
Is ilanlarimizi izlemek icin: http://www.new.facebook.com/group.php?gid=24514503533
TRT Int, Yeni Ufuklar, 13 Ekim, Pazartesi - 21.30 ve 04.05, 15 Ekim, Carsamba - 13.30
Turkiye disindaki yayin icin bu saatlere gore ayarlayabilirsiniz. Programi netten canli izlemek icin:
http://www.trt.net.tr/wwwtrt/progdetay.aspx?kimlikid=1356&tur=TV&saat=10:30&kanaladi=TRTT%C3%9CRK&gunu=15.09.2008
Soylesinin Amerika’da is arama teknikleri ve resume (CV) yazma uzerine olan ilk bolumunu YouTube'dan izleyebilirsiniz:
http://www.youtube.com/watch?v=MXxHyDJBDb4
Asagidaki web sitesinden de video'ya ulasmaniz mumkun: http://www.4shared.com/login.jsp , E-mail: info@yeniufuklartv.com , Sifre: 2008yeniufuk
YENI UFUKLAR EKIBI
Yapımcı: A.Ubeyd AĞAOĞLU
Sunucular: Mehveş KOÇAK
Program Ekibi: Selim ÇAYLIGİL
Aslıhan ÇALIŞAN
Mehmet Ali DAMLAR
Hasan ESEN
Ege Baran ÖZMEN
Yeni Ufuklar'da Amerika’da yaşayan Türklerin hayatlarını, ihtiyaçlarını, kısacası Amerika’da yaşayan Türklerin serencamını dilimiz döndüğünce, fikrimiz yettiğince anlatmaya ve karınca kararınca sizlere yansıtmaya gayret ediyoruz...
Yeni Ufuklar Programi ile ilgili gorus, oneri ve sorularinizi ileteceginiz e-mail adresi: info@yeniufuklartv.com
Ayrica web sitemizden ve benim Facebook sayfamdan da video’yu izleyebilirsiniz:
www.hrlinkconsulting.com
Turkiye'den YouTube'a girmek icin:
https://youtubeproxy.org/
veya
http://www.vtunnel.com/index.php/1010110A/a1575e5077d43f809390d74b5b0c77d999529dfd9810e450d11e45ced5f9d5d29c6fe5923496672816092
Is ilanlarimizi izlemek icin: http://www.new.facebook.com/group.php?gid=24514503533
TRT SOYLESI
1. Amerikada is ararken nelere dikkat etmek lazim, hangi yolu izlemek lazim?
2. Resume hazirlarken dikkat edilmesi gerekenler?
3. Is mulakati esnasinda nasil davranilmali ? Amerika`ya ozel kurallar varmi?
4. Turklerin is bulma esanasinda en cok karsilastigi sorunlar neler?
• Herseyden once Amerikan is piyasasi deyince nasil bir is piyasasindan bahsettigimizi anlamamiz gerekiyor. 9.83 milyon km2 toprak alani, 300 milyondan fazla nufusu, 50 eyaleti ve 1 ozerk bolgesiyle cok buyuk bir calisma alanindan bahsediyoruz. Ulusal calisma kanun ve kurallarinin yaninda her eyaletin de kendine ozgu calisma kural ve kanunlarinin, gelenek ve goreneklerinin oldugu bir calisma ortami burasi.
• Bugunku rakamlara gore Amerika’da tam zamanli ve bordrolu olarak calisanlarin sayisi 107 milyondur. Ortalama saat ucreti $18, ortalama haftalik ucret $719, ortalama yillik ucret $37,388.
• Son verilere gore issizlik orani yuzde 5.7, enflasyon orani da yuzde 5.6;dir. Bu her iki raman da gectigimiz alti ayin en yuksek rakamlaridir.
• Gene son verilere gore issizligin en az oldugu eyaletler, %3 ile Guney Dakota, %3.4 ile Nebraska, %3.5 ile Kuzey Dakota olmakla beraber issizligin en fazla oldugu eyaletler %8.5 ile Michigan, %7.9 ile Missisippi ve %7.7 ile Rhode Island’dir.
• Amerikan toplumunda ise almalarin baslamasi 1800’lere, endustrilesmenin baslangicina kadar uzaniyor. Endustrilesmeyle birlikte ortaya cikan kucuk isletmelerde ilk eleman alimlarina rastlioruz ozellikle tekstil alaninda. 1870 – 1916 yillari arasindaki donem nufusun en hizli arttigi donem, bunda ulkeye gelen 25 milyon gocmenin de cok buyuk payi var. Bu donemde nufus 40 milyondan bir anda 100 milyonlara kadar ulasiyor. Ozellikle Ic Savas’tan sonra yeni kurulan isletmelere artan eleman talebi ve yeni gelen gocmenlerin kurdugu isyerleri eleman alimlarini hizlandiriyor. Amerikan Ordu’su ozellikle birinci ve ikinci dunya savalari sirasinda “Sam amca seni istiyor” sloganlariyla bugunku anladigimiz anlamda ilk ise eleman alma tekniklerini kullanarak, her eyalette kurdugu ise alma burolariyla ise alimlari gerceklestiriyor. Ilk ise alma kanunu da gene ordu icerisinde 1862’de Guney Carolina’da cikariliyor.
• 1990’li yillarin baslarinda calisma hayatina internetin yogun olarak girmesiyle is aramalar da yon degistirmis ve internet uzerinden is aramak ve is basvurulari yapmak gittikce artmistir.
• Amerika’da bir kisiye isiniz nedir diye sordugunuz zaman “is ariyorum” diye cevap verirse bu issizim demekle esit algilanmaz cunku is aramak burada baslibasina bir is ve sektor haline gelmistir. Dolayisiyla bu kisinin gununu son derece yogun ve verimli gecirdigi dusunulur.
• Amerikan piyasasinda is aramanin ilk sarti ne istediginizi cok iyi bilmek ve kariyer planinizi iyi yapabilmektir. Bunun icin uzmanlardan destek alabileceginiz gibi devletin sundugu kurs ve seminerlerden de yararlanabilirsiniz.
• Kariyer planinin bir parcasi da lokasyondur. Hangi eyaletlerde ve sehirlerde calismak istediginizi onceden belirlemeniz gerekir ki ona gore o alanlardaki firmalara veya araci kuruluslara ulasabilesiniz ve diger cografi alanlarla vakit kaybetmeyesiniz.
• Amerika’da cok bilincli bir is arayan kesim vardir. En ust duzeyden yeni mezun olmus bir elemana kadar hatta en alt duzeydeki bir insaat iscisine kadar hemen hemen herkes ne istedigini, nasil bir gelecek plani yaptigini bilerek is arar yani isi pek sansa birakmaz.
• Kariyer planinizi yaptiktan sonra ikinci onemli adim kendinizi tanitacak, Turkiye’ce CV dedigimiz iyi bir resumedir. Resume sizin pazarlama aracinizdir. Resume sizi ise sokmaz. Resumenin amaci ilgi uyandirip mulakata cagrilabilmektir. Mulakattaki basariniza gore ise alinip alinmamaya karar verilirsiniz.
• Ucuncu asama kariyer hedefleriniz dogrultusunda hazirlanmis olan resumenizi mumkun oldugu kadar cok yere veya hedef sirketlere gonderebilmektir. Ne kadar cok yere basvurursaniz o kadar sansiniz artar.
• Bunun icin bugun sikca kullanilan internetteki is arama ve bulma sitelerini, ise alma araci firmalari, recruiter’lari, is ve isci bulma kurumlarini kullanabilirsiniz.
• Dorduncu asama networking yapmaktir. Is arayan birine gunde en az 20 kisiye telefon etmeleri veya bir sekilde ulasip networking yapmalari yani ag kurmalari onerilir.
• Amerika’da dernekcilik cok gelismistir ve insanlar bundan cok fazla faydalanirlar. Tanimasaniz bile sirf ayni dernegin uyesi oldugunuz icin tum uyelere ulasip is aradiginizi bildirebilirsiniz.
• Ayrica eski isyerinden tanidiklariniz, okuldan tanidiklariniz, cevreniz, tadiklarinizin tanidiklari da bir networking aracidir.
• Mulakata cagrildiginiz zaman yapmaniz ve yapmamaniz gereken kurallar vardir bunlari cok iyi bilmeniz gerekir. Mulakat teknikleri konusunda bir kariyer uzmanindan destek alabileceginiz gibi bu konuda yazilmis bir cok makale veya esere gerek internetten gerek kitap satin alip okuyarak ulasabilirsiniz.
• Mulakat bittikten sonra gorustugunuz kisilere bir tesekkur e-maili gondermeniz uygun gorulmektedir. Istediginiz isi bulana kadar bu prosesi tekrar etmeniz gerekmektedir.
Resume
• Resumenin amaci mulakata cagirilabilmektir. Eger yazdiginiz resumeye bir – uc ay icerisinde herhangi bir geri donus olmuyorsa, resumede birseylerin ters olduguna inanabilirsiniz. Iyi bir resume is arama surecini %50 kisaltir. Resumede cok fazla bilgiye yer olmayacagi gibi cok kisa bir resume de sizi tanitamayacagi icin uygun gorulmez. Herhangi bir sayfa siniri olmamakla beraber is hayatinizdaki deneyimlerinizle parallel olarak 1-3 sayfa arasindaki resumeler normal uzunlukta Kabul edilip, cok deneyimli adaylarin 4-5 sayfayi bulan resumeler yazdiklarina da rastlanmaktadir. Ancak onemli olan resumede kendinizi, teknik ve kisisel becerilerinizi cok iyi tanitabilmek ve karsi tarafta soru isaretleri uyandirabilmektir. Mesela son donem satislarini %20 artirdim gibi bir ifade “hangi yontemleri kullandiniz” gibi bir soruya yol acabilecegi icin basarili bir ifadedir. Resumenizi yazarken yazdiginiz her cumlenin bir soru olusturup olusturmayacagina bakin. Onemli olan sizin iste yaptiklarinizdan cok iste elde ettiginiz basarilari vurgulamaktir. Ulastiginiz hedefleri gosterebilmektir.
Ise alan kisi uc seye bakar:
1- Acaba ben bu kisi ile calisabilir miyim?
2- Acaba bu kisi sirket kulturune uygun mudur?
3- Acaba sirkete ne gibi katkilari olur.
Iste resumeniz sirkete ne gibi katkilarinizin olabilecegini gosteren bir aractir. Direkt yonetici ile calisip calisamayacaginiz ve sirket kulturune uyup uyamayacaginiz gibi sorularin cevaplari mulakatlar sirasinda alinmaya calisilir. Sizi mulakat eden kisi aslinda tum gorusme boyunca sizin teknik ozelliklerinizin yaninda bu sorularin da cevaplarini kendi kendine vermeye calismaktadir. O nedenle bazen cok basarili gecen gorusmelerde ise alim olmaz ve aday hayal kirikligina ugrar cunku tum teknik ozellikler uysa bile ise alan kisi buyuk bir ozellikle adayin sirket kulturune uymayacagini dusunmus olabilir. Ya da tam tersi bazen adaylar cok guzel bir kimyasal iletisim yasadiklari gorusmelerden tamam kesinlikle bu ise alinacagim gibi ciktiklarinda ve ise alinmadiklarinda buyuk hayal kirikligi yasiyorlar fakat bu sefer de buyuk ihtimalle sirket kulturune cok iyi uysalar da teknik bakimdan yetersiz kalmislardir. Tabi bazi istisnai durumlar butun bunlardan bagimsiz olarak ise alimi etkiler mesela son anda sirket icerisinden bir adayin bulunmasi veya sirketin o pozisyonla ilgili politikasinin degistirilmesi gibi.
• Recruiter’lar genelde ilk etapta bir resumeye 3 saniye ayirirlar. Onlar icin onemli olan is taniminda istenen ozellikler kismindaki anahtar kelimelerdir. Eger bu kelimeleri goremezlerse buyuk bir ihtimalle resumeyi incelemekten vazgececeklerdir. Eger bu anahtar kelimeleri gorurlerse resumeyi daha detayli incelemeye baslarlar. Eger resume daha da ilgilerini cekerse o zaman ya bir telefon gorusmesi ya da yuzyuze gorusme talebinde bulunurlar. Tum is arama surecinde is teklifini alana kadar amac bu ilgiyi surdurebilmektir.
• Resumede ozel hayatla ilgili bilgilere yer verilmez, aykirimciliga yol acmamak icin. Hicbir gramer hatasi hosgoruyle karsilanmaz o nedenle gramerini tekrar tekrar kontrol etmeniz gerekiyor.
Mulakat
• Is mulakatinin kendine ozgu kurallari vardir. Oncelikle gorusmeye en azindan 5-15 dakika oncesinden gidilmesi gerekir. Asiri makyaj ve parfum kullanilmamalidir. Profesyonel bir giyim tarzi secilmelidir ancak bu konuda da bazi istisnalar var mesela bazi internet sirketleri spor kiyafetle eleman calistirdiklarindan gorusmelere de spor kiyafetle gelinmesini onerebiliyorlar.
• Mulakatlardaki en temel kural az ve oz konusup sadece sorulan soruya dogru ve duzgun cevaplar verebilmektir.
• Bu kadar bilincli olarak is arayan adaylarin bulundugu bir calisma ortaminda mulakatlarda kendinize olan guveninizi sergilemek cok onem tasir. Kendinen emin, ne istedigini bilen, basarilarinin farkinda ve bir gelecek plani olan bir aday en makbul adaydir.
• Gorusmeye gitmeden once sirketi iyi tanimaniz ve pozisyon hakkinda mumkun oldugunca cok bilgi almaniz cok faydalidir. Ayrica gorusme bittiginde mutlaka sormak istediginiz birsey var mi diye soracaklardir o zaman da son derece hazirlikli olup mutlaka en az bir soru sormaniz gerekir.
• Burada adaylara bir ipucu vereyim. En basit ve her gorusmede sorabileceginiz soru: Ideal adayin nasil olmasini bekliyorsunuz veya bu isten ve bu isi yapan kisiden gelecek icin beklentileriniz nedir veya sirketin buyume hedefleri nedir gibi klasik sorular hemen hemen her sektorde ve her is icin kullanabileceginiz sorulardir.
• Diger bir kural da genel olarak ise alacak taraf konuyu acmadikca ucret konusunu gundeme getirmemektir. Ucret konusu ise alacak olan kisi tarafindan ilk defa gundeme getirilir.
Turkler
• Turklerin diger tum gocmenler gibi ilk problemleri yasal statu problemi tabiki. En buyuk problemi H1B dedigimiz calisma vizesi alacak bir sponsor firma bulma konusunda yasamaktadirlar eger halihazirda vatandas veya green kartli degillerse. Maalesef 11 Eylul olaylarindan sonra calisma vizesi son derece sikilastirilmis ve zor olmusru. Firmalar artik kolay kolay yanasmamaktadir ama her ne olursa olsun sponsor arayan adaylar da ayni yontemleri kullanirlar sadece biraz daha fazla caba sarf etmeleri gerekecektir.
• Ikinci problem deneyimlerin transfer edilememesidir. Ozellikle Turkiye veya Avrupada is deneyimine sahip olmus adaylar buraya geldiklerinde %90 is hayatina hemen hemen sifirdan tekrar baslamak zorunda kaliyorlar. Bu da onlar icin son derece demotive edici oluyor tabiki. Amerikan kulturunde onemli olan Amerika’daki is deneyimleri ve basarilari oldugundan yurt disindaki deneyimleri takdir etmekle beraber burada adayin piyasada daha cok tecrube kazanmasi icin alt duzeylerden baslamasini uygun goruyor. Ya da en azindan bunda bir sakinca gormuyor. Tabi bu durum ekonominin gidisatina da cok bagli. Ekonominin yukseldigi donemlerde aranan eleman sayisi cok fazla oldugundan yabancilara sans verme orani artiyor ama dusuk bir ekonomide amerikalilarin da yogun olarak is aradigi bir ortamda yabanci elemanlari ise almaya pek yanasmiyor firmalar yada onlari alt duzey islerden baslatiyorlar.
• Bu durumdaki adaylara benim tavsiyem mutevazi olma etkeni diyecegim kendilerini bunun gecici bir surec olduguna alistirmalari ve birkac yil tecrube kazandiktan sonra Amerikan piyasasinda kendilerine daha uygun islere yonelebileceklerine inanmalaridir;.
• Ucuncu problem amerikada is arama tekniklerini cok iyi bilmeyip, Turkiye’de is aradiklari gibi is aramaya kalkmalaridir. Bunun detaylarina biraz once girmistik bu konuda kariyer uzmanlarindan destek alabilirler. Hedefe yonelik resume yazmalari gerekiyor. Genelde adaylarimiz tum deneyim ve bilgilerini biraraya getiriyorlar ancak resumeye baktiginizda bir butunluk goremiyorsunuz. Bunda iki etken var birincisi bizim ulkemizde uzmanlasmadan ziyade isletmenin her alanindan anlayan calisanlarin daha makbul olmasi ikincisi de Turkiye’de resume deyince hedefe yonelik resumeden ziyade tum gecmis egitim ve deneyimlerin biraraya getirilmesidir. Ayrica okullarda bilincli bir kariyer yonlendirilmesinin daha okurken yapilamamasi adaylarin ileride bocalamalarina sebep oluyor. Ben cok Turk adaya rastladim ki mezun olup bir iki sene is deneyimleri olmalarina ragmen hala daha hangi konuda uzmanlasacaklarina karar verememislerdir. Genelde Amerikali adaylarda bunu gormyuorsunuz.
• Dorduncu problem dil problemi tabiki. Her ne kadar yabanci dille egitim veren okullardan da mezun olsalar gunlukhayatta cok kullanmadiklari icin bir akicilik olmuyor bu nedenle bazi adaylar eger sartlari musaitse once dil problemini halletmeye yonelip, Ingilizcelerinin akici olduguna inandiklarinda is aramaya basliyorlar. Bence her ikisini de bir arada yapabilirsiniz, cunku bazi isler var ki cok fazla ingilizceyi kullanmayi veya ingilizcenizin akici olmasini gerektirmez, ozellikle alt duzey isler diyebilirim eger ki sizi ise alirlarsa o zaman hem dilinizi gelistirmek icin pratik yapma imkani bulursunuz hem de dil problemini halletmek icin kendinize zaman vermis olursunuz
• Networking eksikligi. Networking bizim ulkemizde daha degisik genelde tanidiklarla es dostla yapilan bir networking var burda ise eger ortak bir payda yaratabiliyorsaniz hic tanimadiginiz insanlarla da networking yapabilmeniz cok dogal karsilaniyor.
• Turk adaylarin is aramaya baslamadan once piyasayi iyi tanimalari, iyi bir kariyer planina sahip olmalari, Amerika’da ne yapmak istediklerini iyi degerlendirmeleri, Turkiye’ye donup donmeyi dusunmediklerine gore bir kariyer plani cikarmalari, gerekirse iki veya uc degisik resume ile hedeflere yonelik olarak is aramalari gerekiyor. Adaylar, is arama, bulma, resume yazma, duzeltme konularinda bizden destek alabilecekleri gibi isyerlerine de gecici veya surekli eleman bulma, insane kaynaklari ve yonetim danismanligi yapma konularinda destek veriyoruz. Ayrica Amerika’da yatirim yapmak isteyen Turk firmalarina burda calistigimiz danismanlar vasitasiyla yol gosteriyor ve destek oluyoruz.
2. Resume hazirlarken dikkat edilmesi gerekenler?
3. Is mulakati esnasinda nasil davranilmali ? Amerika`ya ozel kurallar varmi?
4. Turklerin is bulma esanasinda en cok karsilastigi sorunlar neler?
• Herseyden once Amerikan is piyasasi deyince nasil bir is piyasasindan bahsettigimizi anlamamiz gerekiyor. 9.83 milyon km2 toprak alani, 300 milyondan fazla nufusu, 50 eyaleti ve 1 ozerk bolgesiyle cok buyuk bir calisma alanindan bahsediyoruz. Ulusal calisma kanun ve kurallarinin yaninda her eyaletin de kendine ozgu calisma kural ve kanunlarinin, gelenek ve goreneklerinin oldugu bir calisma ortami burasi.
• Bugunku rakamlara gore Amerika’da tam zamanli ve bordrolu olarak calisanlarin sayisi 107 milyondur. Ortalama saat ucreti $18, ortalama haftalik ucret $719, ortalama yillik ucret $37,388.
• Son verilere gore issizlik orani yuzde 5.7, enflasyon orani da yuzde 5.6;dir. Bu her iki raman da gectigimiz alti ayin en yuksek rakamlaridir.
• Gene son verilere gore issizligin en az oldugu eyaletler, %3 ile Guney Dakota, %3.4 ile Nebraska, %3.5 ile Kuzey Dakota olmakla beraber issizligin en fazla oldugu eyaletler %8.5 ile Michigan, %7.9 ile Missisippi ve %7.7 ile Rhode Island’dir.
• Amerikan toplumunda ise almalarin baslamasi 1800’lere, endustrilesmenin baslangicina kadar uzaniyor. Endustrilesmeyle birlikte ortaya cikan kucuk isletmelerde ilk eleman alimlarina rastlioruz ozellikle tekstil alaninda. 1870 – 1916 yillari arasindaki donem nufusun en hizli arttigi donem, bunda ulkeye gelen 25 milyon gocmenin de cok buyuk payi var. Bu donemde nufus 40 milyondan bir anda 100 milyonlara kadar ulasiyor. Ozellikle Ic Savas’tan sonra yeni kurulan isletmelere artan eleman talebi ve yeni gelen gocmenlerin kurdugu isyerleri eleman alimlarini hizlandiriyor. Amerikan Ordu’su ozellikle birinci ve ikinci dunya savalari sirasinda “Sam amca seni istiyor” sloganlariyla bugunku anladigimiz anlamda ilk ise eleman alma tekniklerini kullanarak, her eyalette kurdugu ise alma burolariyla ise alimlari gerceklestiriyor. Ilk ise alma kanunu da gene ordu icerisinde 1862’de Guney Carolina’da cikariliyor.
• 1990’li yillarin baslarinda calisma hayatina internetin yogun olarak girmesiyle is aramalar da yon degistirmis ve internet uzerinden is aramak ve is basvurulari yapmak gittikce artmistir.
• Amerika’da bir kisiye isiniz nedir diye sordugunuz zaman “is ariyorum” diye cevap verirse bu issizim demekle esit algilanmaz cunku is aramak burada baslibasina bir is ve sektor haline gelmistir. Dolayisiyla bu kisinin gununu son derece yogun ve verimli gecirdigi dusunulur.
• Amerikan piyasasinda is aramanin ilk sarti ne istediginizi cok iyi bilmek ve kariyer planinizi iyi yapabilmektir. Bunun icin uzmanlardan destek alabileceginiz gibi devletin sundugu kurs ve seminerlerden de yararlanabilirsiniz.
• Kariyer planinin bir parcasi da lokasyondur. Hangi eyaletlerde ve sehirlerde calismak istediginizi onceden belirlemeniz gerekir ki ona gore o alanlardaki firmalara veya araci kuruluslara ulasabilesiniz ve diger cografi alanlarla vakit kaybetmeyesiniz.
• Amerika’da cok bilincli bir is arayan kesim vardir. En ust duzeyden yeni mezun olmus bir elemana kadar hatta en alt duzeydeki bir insaat iscisine kadar hemen hemen herkes ne istedigini, nasil bir gelecek plani yaptigini bilerek is arar yani isi pek sansa birakmaz.
• Kariyer planinizi yaptiktan sonra ikinci onemli adim kendinizi tanitacak, Turkiye’ce CV dedigimiz iyi bir resumedir. Resume sizin pazarlama aracinizdir. Resume sizi ise sokmaz. Resumenin amaci ilgi uyandirip mulakata cagrilabilmektir. Mulakattaki basariniza gore ise alinip alinmamaya karar verilirsiniz.
• Ucuncu asama kariyer hedefleriniz dogrultusunda hazirlanmis olan resumenizi mumkun oldugu kadar cok yere veya hedef sirketlere gonderebilmektir. Ne kadar cok yere basvurursaniz o kadar sansiniz artar.
• Bunun icin bugun sikca kullanilan internetteki is arama ve bulma sitelerini, ise alma araci firmalari, recruiter’lari, is ve isci bulma kurumlarini kullanabilirsiniz.
• Dorduncu asama networking yapmaktir. Is arayan birine gunde en az 20 kisiye telefon etmeleri veya bir sekilde ulasip networking yapmalari yani ag kurmalari onerilir.
• Amerika’da dernekcilik cok gelismistir ve insanlar bundan cok fazla faydalanirlar. Tanimasaniz bile sirf ayni dernegin uyesi oldugunuz icin tum uyelere ulasip is aradiginizi bildirebilirsiniz.
• Ayrica eski isyerinden tanidiklariniz, okuldan tanidiklariniz, cevreniz, tadiklarinizin tanidiklari da bir networking aracidir.
• Mulakata cagrildiginiz zaman yapmaniz ve yapmamaniz gereken kurallar vardir bunlari cok iyi bilmeniz gerekir. Mulakat teknikleri konusunda bir kariyer uzmanindan destek alabileceginiz gibi bu konuda yazilmis bir cok makale veya esere gerek internetten gerek kitap satin alip okuyarak ulasabilirsiniz.
• Mulakat bittikten sonra gorustugunuz kisilere bir tesekkur e-maili gondermeniz uygun gorulmektedir. Istediginiz isi bulana kadar bu prosesi tekrar etmeniz gerekmektedir.
Resume
• Resumenin amaci mulakata cagirilabilmektir. Eger yazdiginiz resumeye bir – uc ay icerisinde herhangi bir geri donus olmuyorsa, resumede birseylerin ters olduguna inanabilirsiniz. Iyi bir resume is arama surecini %50 kisaltir. Resumede cok fazla bilgiye yer olmayacagi gibi cok kisa bir resume de sizi tanitamayacagi icin uygun gorulmez. Herhangi bir sayfa siniri olmamakla beraber is hayatinizdaki deneyimlerinizle parallel olarak 1-3 sayfa arasindaki resumeler normal uzunlukta Kabul edilip, cok deneyimli adaylarin 4-5 sayfayi bulan resumeler yazdiklarina da rastlanmaktadir. Ancak onemli olan resumede kendinizi, teknik ve kisisel becerilerinizi cok iyi tanitabilmek ve karsi tarafta soru isaretleri uyandirabilmektir. Mesela son donem satislarini %20 artirdim gibi bir ifade “hangi yontemleri kullandiniz” gibi bir soruya yol acabilecegi icin basarili bir ifadedir. Resumenizi yazarken yazdiginiz her cumlenin bir soru olusturup olusturmayacagina bakin. Onemli olan sizin iste yaptiklarinizdan cok iste elde ettiginiz basarilari vurgulamaktir. Ulastiginiz hedefleri gosterebilmektir.
Ise alan kisi uc seye bakar:
1- Acaba ben bu kisi ile calisabilir miyim?
2- Acaba bu kisi sirket kulturune uygun mudur?
3- Acaba sirkete ne gibi katkilari olur.
Iste resumeniz sirkete ne gibi katkilarinizin olabilecegini gosteren bir aractir. Direkt yonetici ile calisip calisamayacaginiz ve sirket kulturune uyup uyamayacaginiz gibi sorularin cevaplari mulakatlar sirasinda alinmaya calisilir. Sizi mulakat eden kisi aslinda tum gorusme boyunca sizin teknik ozelliklerinizin yaninda bu sorularin da cevaplarini kendi kendine vermeye calismaktadir. O nedenle bazen cok basarili gecen gorusmelerde ise alim olmaz ve aday hayal kirikligina ugrar cunku tum teknik ozellikler uysa bile ise alan kisi buyuk bir ozellikle adayin sirket kulturune uymayacagini dusunmus olabilir. Ya da tam tersi bazen adaylar cok guzel bir kimyasal iletisim yasadiklari gorusmelerden tamam kesinlikle bu ise alinacagim gibi ciktiklarinda ve ise alinmadiklarinda buyuk hayal kirikligi yasiyorlar fakat bu sefer de buyuk ihtimalle sirket kulturune cok iyi uysalar da teknik bakimdan yetersiz kalmislardir. Tabi bazi istisnai durumlar butun bunlardan bagimsiz olarak ise alimi etkiler mesela son anda sirket icerisinden bir adayin bulunmasi veya sirketin o pozisyonla ilgili politikasinin degistirilmesi gibi.
• Recruiter’lar genelde ilk etapta bir resumeye 3 saniye ayirirlar. Onlar icin onemli olan is taniminda istenen ozellikler kismindaki anahtar kelimelerdir. Eger bu kelimeleri goremezlerse buyuk bir ihtimalle resumeyi incelemekten vazgececeklerdir. Eger bu anahtar kelimeleri gorurlerse resumeyi daha detayli incelemeye baslarlar. Eger resume daha da ilgilerini cekerse o zaman ya bir telefon gorusmesi ya da yuzyuze gorusme talebinde bulunurlar. Tum is arama surecinde is teklifini alana kadar amac bu ilgiyi surdurebilmektir.
• Resumede ozel hayatla ilgili bilgilere yer verilmez, aykirimciliga yol acmamak icin. Hicbir gramer hatasi hosgoruyle karsilanmaz o nedenle gramerini tekrar tekrar kontrol etmeniz gerekiyor.
Mulakat
• Is mulakatinin kendine ozgu kurallari vardir. Oncelikle gorusmeye en azindan 5-15 dakika oncesinden gidilmesi gerekir. Asiri makyaj ve parfum kullanilmamalidir. Profesyonel bir giyim tarzi secilmelidir ancak bu konuda da bazi istisnalar var mesela bazi internet sirketleri spor kiyafetle eleman calistirdiklarindan gorusmelere de spor kiyafetle gelinmesini onerebiliyorlar.
• Mulakatlardaki en temel kural az ve oz konusup sadece sorulan soruya dogru ve duzgun cevaplar verebilmektir.
• Bu kadar bilincli olarak is arayan adaylarin bulundugu bir calisma ortaminda mulakatlarda kendinize olan guveninizi sergilemek cok onem tasir. Kendinen emin, ne istedigini bilen, basarilarinin farkinda ve bir gelecek plani olan bir aday en makbul adaydir.
• Gorusmeye gitmeden once sirketi iyi tanimaniz ve pozisyon hakkinda mumkun oldugunca cok bilgi almaniz cok faydalidir. Ayrica gorusme bittiginde mutlaka sormak istediginiz birsey var mi diye soracaklardir o zaman da son derece hazirlikli olup mutlaka en az bir soru sormaniz gerekir.
• Burada adaylara bir ipucu vereyim. En basit ve her gorusmede sorabileceginiz soru: Ideal adayin nasil olmasini bekliyorsunuz veya bu isten ve bu isi yapan kisiden gelecek icin beklentileriniz nedir veya sirketin buyume hedefleri nedir gibi klasik sorular hemen hemen her sektorde ve her is icin kullanabileceginiz sorulardir.
• Diger bir kural da genel olarak ise alacak taraf konuyu acmadikca ucret konusunu gundeme getirmemektir. Ucret konusu ise alacak olan kisi tarafindan ilk defa gundeme getirilir.
Turkler
• Turklerin diger tum gocmenler gibi ilk problemleri yasal statu problemi tabiki. En buyuk problemi H1B dedigimiz calisma vizesi alacak bir sponsor firma bulma konusunda yasamaktadirlar eger halihazirda vatandas veya green kartli degillerse. Maalesef 11 Eylul olaylarindan sonra calisma vizesi son derece sikilastirilmis ve zor olmusru. Firmalar artik kolay kolay yanasmamaktadir ama her ne olursa olsun sponsor arayan adaylar da ayni yontemleri kullanirlar sadece biraz daha fazla caba sarf etmeleri gerekecektir.
• Ikinci problem deneyimlerin transfer edilememesidir. Ozellikle Turkiye veya Avrupada is deneyimine sahip olmus adaylar buraya geldiklerinde %90 is hayatina hemen hemen sifirdan tekrar baslamak zorunda kaliyorlar. Bu da onlar icin son derece demotive edici oluyor tabiki. Amerikan kulturunde onemli olan Amerika’daki is deneyimleri ve basarilari oldugundan yurt disindaki deneyimleri takdir etmekle beraber burada adayin piyasada daha cok tecrube kazanmasi icin alt duzeylerden baslamasini uygun goruyor. Ya da en azindan bunda bir sakinca gormuyor. Tabi bu durum ekonominin gidisatina da cok bagli. Ekonominin yukseldigi donemlerde aranan eleman sayisi cok fazla oldugundan yabancilara sans verme orani artiyor ama dusuk bir ekonomide amerikalilarin da yogun olarak is aradigi bir ortamda yabanci elemanlari ise almaya pek yanasmiyor firmalar yada onlari alt duzey islerden baslatiyorlar.
• Bu durumdaki adaylara benim tavsiyem mutevazi olma etkeni diyecegim kendilerini bunun gecici bir surec olduguna alistirmalari ve birkac yil tecrube kazandiktan sonra Amerikan piyasasinda kendilerine daha uygun islere yonelebileceklerine inanmalaridir;.
• Ucuncu problem amerikada is arama tekniklerini cok iyi bilmeyip, Turkiye’de is aradiklari gibi is aramaya kalkmalaridir. Bunun detaylarina biraz once girmistik bu konuda kariyer uzmanlarindan destek alabilirler. Hedefe yonelik resume yazmalari gerekiyor. Genelde adaylarimiz tum deneyim ve bilgilerini biraraya getiriyorlar ancak resumeye baktiginizda bir butunluk goremiyorsunuz. Bunda iki etken var birincisi bizim ulkemizde uzmanlasmadan ziyade isletmenin her alanindan anlayan calisanlarin daha makbul olmasi ikincisi de Turkiye’de resume deyince hedefe yonelik resumeden ziyade tum gecmis egitim ve deneyimlerin biraraya getirilmesidir. Ayrica okullarda bilincli bir kariyer yonlendirilmesinin daha okurken yapilamamasi adaylarin ileride bocalamalarina sebep oluyor. Ben cok Turk adaya rastladim ki mezun olup bir iki sene is deneyimleri olmalarina ragmen hala daha hangi konuda uzmanlasacaklarina karar verememislerdir. Genelde Amerikali adaylarda bunu gormyuorsunuz.
• Dorduncu problem dil problemi tabiki. Her ne kadar yabanci dille egitim veren okullardan da mezun olsalar gunlukhayatta cok kullanmadiklari icin bir akicilik olmuyor bu nedenle bazi adaylar eger sartlari musaitse once dil problemini halletmeye yonelip, Ingilizcelerinin akici olduguna inandiklarinda is aramaya basliyorlar. Bence her ikisini de bir arada yapabilirsiniz, cunku bazi isler var ki cok fazla ingilizceyi kullanmayi veya ingilizcenizin akici olmasini gerektirmez, ozellikle alt duzey isler diyebilirim eger ki sizi ise alirlarsa o zaman hem dilinizi gelistirmek icin pratik yapma imkani bulursunuz hem de dil problemini halletmek icin kendinize zaman vermis olursunuz
• Networking eksikligi. Networking bizim ulkemizde daha degisik genelde tanidiklarla es dostla yapilan bir networking var burda ise eger ortak bir payda yaratabiliyorsaniz hic tanimadiginiz insanlarla da networking yapabilmeniz cok dogal karsilaniyor.
• Turk adaylarin is aramaya baslamadan once piyasayi iyi tanimalari, iyi bir kariyer planina sahip olmalari, Amerika’da ne yapmak istediklerini iyi degerlendirmeleri, Turkiye’ye donup donmeyi dusunmediklerine gore bir kariyer plani cikarmalari, gerekirse iki veya uc degisik resume ile hedeflere yonelik olarak is aramalari gerekiyor. Adaylar, is arama, bulma, resume yazma, duzeltme konularinda bizden destek alabilecekleri gibi isyerlerine de gecici veya surekli eleman bulma, insane kaynaklari ve yonetim danismanligi yapma konularinda destek veriyoruz. Ayrica Amerika’da yatirim yapmak isteyen Turk firmalarina burda calistigimiz danismanlar vasitasiyla yol gosteriyor ve destek oluyoruz.
INTERNET UZERINDEN IS ARAMA
Internet Uzerinden Is Arama
Artik internetin yardimi olmaksizin is aramak neredeyse imkansizlasti. Bugun internetin her alanda hayatimiza girdigi bir donemde online basvurularin artmasi kacinilmaz oldu tabiki. CNN’deki bir habere gore artik postane calisanlari issiz kalma tehlikesi ile karsi karsiyaymis. Dogrudur, cunku butun haberlesme artik elektronik yoldan hallediliyor. Bir email ve bir “klik” ile istediginiz mesaji dunyanin herhangi bir yerindeki istediginiz kisi veya kurulusa gondermeniz mumkun. Boyle bir ortamda is basvurularinin da oturdugunuz yerden bir “klik” ile yapilmasi tabiki dogal olacaktir ama acaba cok basit, sade ve hizli gozuken bu prosesin de negatif yonleri yok mu? Iste onlara bakalim biraz bu yazimizda.
Sirketler online is ilanlarinda kendilerini fazla one cikaramiyorlar. Nerdeyse butun is ilanlari internette ayni gozukuyor. Bunun birkac nedeni var: Online is bulma siteleri sirketlere kendilerini one cikarmak icin fazla bir secenek sunamiyorlar dolayisiyla sirketler de diger sirketlerdeki orneklere bakip onlara benzer ilanlar veriyorlar. Is ilanlarinda klise laflar kullaniliyor. Mesela:
Iletisim kabiliyeti yuksek adaylar
Mukemmel insan iliskileri
Takim calismasina yatkin
Analitik dusunce yetenegine sahip
Stres altinda kolay calisan…. Vb ornekleri cogaltabiliriz.
Gercekten acik olan pozisyona uygunluguna pek fazla bakilmaksizin o kadar cok kullaniliyor ki bu klise laflar ilanlarda, sanki bunlar olmazsa olmazmis gibi. Bunun en buyuk nedeni de sirketlerin birbirlerinin ilanlarina bakip birbirlerini kopya etmeleri. Is ilanlarinda yaraticilik artik eskisi kadar yok ne yazikki.
Monster.com vb is bulma siteleri gereginden fazla bir sekilde ozgecmis (resume) ve spam’le doldurulmus durumdadir.
Bazi siteler de kendilerini ozellikli yapabilmek icin is ilanlarini ucretsiz sunuyorlar sirketlere. Jobster.com bedava is ilanlarina imkan veriyor. JobCoin ve JobThread gibi siteler de ayni sekilde is ilanlarina imkan veriyor. Is bulma siteleri artik cok fazla finansal yatirim yapmaya basladi bu alanda, milyonlarla telafuz edilen rakamlar bunlar. Mesela SimplyHired. Jobster. itzBig. Indeed. CareerBuilder vb siteleri sayabiliriz.
Cok bilinen bir olgu vardir: Genelde en iyi adaylar is bulma sitelerinde degildirler! En iyi adaylar web sitelerinde cok fazla zaman harcamazlar. Onlarin zaten isleri vardir ve mesgullerdir. Issiz olsalar bile diger adaylar arasindan nasil sivrileceklerini bilirler ve kendi network aglari icinde uygun kisi ve kuruluslara aninda ulasirlar, bu durum da bircok firma tarafindan bilindigi icin ozellikle buyuk olcekli firmalar ozellikle kilit pozisyonlara alacaklari adaylari internetteki is bulma sitelerinden aramazlar.
Artik internet uzerinden islere basvurmak fazla kolay ve siradan oldu. Bir “klik” ile binlerce ise basvurabilirsiniz ama acaba gercekten kac tanesi sizin hedeflediginiz ve size uygun olabilecek bir istir?
Sirketler icin de artik internet uzerinden basvuran adaylarin yetkinlik degerlendirmelerini yapmak zorlasti. Ise basvurmak bu kadar kolaylasinca sirketlerde calisan Kariyer Uzmanlarinin basvurulari elemeleri de zorlasti, artik binlerce ozgecmis icerisinden en uygununu secmek icin daha fazla zaman harcaniyor. Bunun icine lokasyona bakmaksizin internet uzerinden herkesin basvurabilecegini de katarsak is daha da zorlasiyor. Manhattan’daki bir acik pozisyona Hindistan, Pakistan, Ingiltere gibi degisik ulkelerden de is basvurusu gelmesi artik siklikla gorulen olaylardan biri. Sirketler de artik neyi filtreden gecireceklerini sasirdilar.
Bir dahaki yazimizda biraz da olumlu yonlerine bakalim internetten is aramanin ve sonucta ister olumlu dusunelim, ister olumsuz, artik hayatimiza tamamen girmis olan internetten is arama olgusunu en etkin bicimde nasil kullanabilecegimizi tartisalim.
Bol sanslar. Soru ve onerilerinizi bize yazmayi unutmayin. Esra Oziskender. esra@hrlinkconsulting.com
Kariyer danismanligi, resume ve cover letter yazma servisimiz icin bizi arayin:
(845) 675-7853
RESUME (CV) YAZMAK
Ozgecmis (CV, Resume) Yazarken Nelere Dikkat Etmek Gerekir?
Hepinizin bildigi gibi is aramanin ilk adimi iyi bir ozgecmis (resume veya CV – Cirriculum Vitae -) yazmaktir. Iyi bir resume olmadan is aramak gunumuzde hemen hemen imkansizlasti.
Bircoklarinin bildiginin tersine resumenin amaci ise girmek degildir!! Resumenin amaci mulakata cagrilabilmektir. Eger yazdiginiz resumeye en fazla uc ay icerisinde herhangi bir geri donus olmuyorsa, resumede birseylerin ters olduguna inanabilirsiniz. Iyi bir resume is arama surecini %50 kisaltir.
Gene bu konudaki yanlis genellemelerden biri en iyi resumenin en kisa (bir sayfalik) resume oldugu seklindedir. Bazi isler icin bir sayfalik resume uygun kabul edilebilir ancak resumenin uzun veya kisa olmasi tamamen kisilerin deneyimlerine ve aradiklari islere gore degisen bir kavramdir. Ilk is olarak bu onyargilardan kurtulup, sizi en iyi yansitacak resumeyi yazmaya odaklanmaniz gerekmektedir.
Resumede cok fazla bilgiye yer verilmemesi gerektigi gibi cok kisa bir resume de sizi tanitamayacagi icin uygun gorulmez. Herhangi bir sayfa siniri olmamakla beraber is hayatinizdaki deneyimlerinizle paralel olarak 1-3 sayfa arasindaki resumeler normal uzunlukta kabul edilip, cok deneyimli adaylarin 4-6 sayfayi bulan resumeler yazdiklarina da rastlanmaktadir. Ancak onemli olan resumede kendinizi, deneyimlerinizi, teknik ve kisisel becerilerinizi cok iyi tanitabilmek ve karsi tarafta soru isaretleri uyandirabilmektir. Mesela “calistigim sirketteki son donem satislarini %20 artirdim” gibi bir ifade “hangi yontemleri kullandiniz” gibi bir soruya yol acabilecegi icin basarili bir ifadedir. Resumenizi yazarken hemen hemen yazdiginiz her cumlenin bir soru olusturup olusturmayacagina bakin. Onemli olan sizin o iste yaptiklarinizdan cok elde ettiginiz basarilari vurgulamak, ulastiginiz hedefleri gosterebilmektir. Yoksa herhangi bir is tanimini siralarsaniz, o is tanimina ise alacak kisi baska kaynaklardan da ulasir. Onemli olan is tanimindan cok sizin sirketteki konumunuz, o is ve sirkete, ve de ayni zamanda kendi gelismenize yaptiginiz katkilar, beceriler ve hedeflere ulasmadaki azminiz ve istekliliginizdir.
Ise almaya karar verecek olan kisi uc seye bakar:
1- Acaba ben bu kisi ile calisabilir miyim?
2- Acaba bu kisi sirket kulturune uygun mudur?
3- Acaba sirketin hedeflerine ulasmasina ne gibi katkilari olur?
Iste resumeniz sirkete ne gibi katkilarinizin olabilecegini gosteren bir aractir. Direkt yonetici ile calisip calisamayacaginiz ve sirket kulturune uyup uyamayacaginiz gibi sorularin cevaplari mulakatlar sirasinda alinmaya calisilir. Sizi mulakat eden kisi aslinda tum gorusme boyunca sizin teknik ozelliklerinizin yaninda bu sorularin da cevaplarini kendi kendine vermeye calismaktadir. O nedenle bazen cok basarili gecen gorusmelerde ise alim olmaz ve aday hayal kirikligina ugrar cunku tum teknik ozellikler uysa bile ise alan kisi buyuk bir olasilikla adayin sirket kulturune uymayacagini dusunmus olabilir. Ya da tam tersi bazen adaylar cok guzel bir kimyasal iletisim yasadiklari gorusmelerden “tamam kesinlikle bu ise alinacagim” dusuncesiyle ciktiklarinda ve ise alinmadiklarinda buyuk bir hayal kirikligi yasamaktadirlar fakat bu sefer de buyuk ihtimalle sirket kulturune cok iyi uysalar da teknik bakimdan yetersiz kalmislardir. Tabi bazi istisnai durumlar butun bunlardan bagimsiz olarak ise alimi etkiler mesela son anda sirket icerisinden bir adayin bulunmasi veya sirketin o pozisyonla ilgili ise alim politikasinin degismesi vb.
Kariyer Uzmanlari (Recruiter’lar) genelde ilk etapta bir resumeye 3 saniye ayirirlar. Onlar icin onemli olan is taniminda istenen ozellikler kismindaki anahtar kelimelerdir. Eger bu kelimeleri goremezlerse buyuk bir ihtimalle resumeyi incelemekten vazgececeklerdir. Eger bu anahtar kelimeleri gorurlerse resumeyi daha detayli incelemeye baslarlar. Eger resume daha da ilgilerini cekerse o zaman ya bir telefon gorusmesi ya da yuzyuze gorusme talebinde bulunurlar. Adayin hedefi tum is arama surecinde is teklifini alana kadar bu ilgiyi surdurebilmektir.
Yukarida bahsettigimiz uzere hangi ise basvuruyorsaniz veya hangi alanda is ariyorsaniz, o konudaki anahtar kelimeleri iyi tespit edip mumkun oldugunca resumenizde bu kelimelere yer vermeniz Kariyer Uzmanlarinin resumenize daha kolay ulasmasini saglayacaktir.
Resumede aykirimciliga yol acmamak icin ozel hayatla ilgili bilgilere yer verilmez. Turkiye’de alistigimiz gibi medeni durum, cinsiyet, askerlik durumu, cocuk durumu, dogum tarihi, dogum yeri vb hicbir ozel ve isle direkt ilgisi olmayan bilgiye yer verilmez. Amerikan kanunlarina gore kisisel bilgiler korunmustur ve resumelere yazilmalari gerekmedigi gibi gorusme sirasinda da gorusmeyi yapan kisinin direkt olarak bu bilgilerle ilgili soru sormasi kanunlara aykiridir ve suc tesgil eder.
Hicbir gramer hatasi hosgoruyle karsilanmaz o nedenle gramerini tekrar tekrar kontrol etmeniz gerekmektedir. Rahat okunabilir, goze hos gelecek, mumkun oldugu kadar sade resumeler basarili resumelerdir. O nedenle resumenizde cok kucuk veya buyuk yazilara, suslemelere, kutucuklar, kareler, cizgiler gibi grafiklere yer vermemeye calisin. Hem bu tur detaylar her bilgisayarda guzel cikmiyor bu da Kariyer Uzmanlarinin islerini zorlastiriyor. En cok kabul gorulen resumeler MS Word’de yazilmis, 10-11 punto, Ariel veya Times New Roman font’larinda hazirlanmis, siyah ve beyaz renklerinden baska renklerin kullanilmadigi (bazen adaylar email adresi veya web sitelerini mavi ile yaziyorlar veya sistem otomatikman bunu maviye ceviriyor bu da normaldir) resumelerdir. Tabi bu konuda kesin bir kural yok. Sadece en alisilagelis olanlari boyle yazilanlardir. Ayrica print aldiginiz zaman duz beyaz bir kagida print alip oyle karsi tarafa verin, kabartmali kagitlar, kalin iyi kalite kagitlar falan kullaniyor bazen adaylar, bunlarin hicbir onemi yoktur. Onemli olan gercekten duz, sade, sizi iyi tanitan ve kolayca okunabilecek, goze rahat ve hos gozuken bir resumedir.
Bazi durumlarda is arama plani cercevesinde birden fazla resume de yazilabilir. Mesela Pazarlama alaninda is arayan bir aday, eger Pazarlama Uzmani olarak is bulamazsa, Pazarlama Asistani da olabilecegini goze alarak, bu konuda ikinci bir resume yazabilir. Ilk resumesinde ideal ise gore kendi ozgecmisini yansitir, basarilarini vurgular, ikinci resumesinde de Asistanlik ozelliklerinden bahsedip departmana nasil katkida bulunabilecegini yansitir. Ilk resume bir “Uzman” resumesi niteliginde, ikinci resume de bir “Asistan” resumesi niteliginde olacaktir. Icerik ayni olmakla beraber vurgulamalar farklilasacaktir. Burda isverene verilen mesaj her iki konuda da yetkin oldugu ve her iki alanda da istekli olarak calisabilecegidir. Ancak asla her iki resumeyi de ayni isverene gondermeyin, bu karsi tarafta olumsuz bir izlenim yaratir ve sizin aslinda kariyeri ile ilgili ne yapmak istedigini bilmeyen biri oldugunuz sonucuna varabilirler. Ya da resumenizde cok fazla isi de yapabileceginizden bahsetmeyin, o zaman da aslinda hicbir konuda uzmanlasmadiginizi dusunebilirler. En basarili resumeler sadece bir uzmanlik alanina yogunlasmis ve o konuda hem egitim, hem de deneyim olarak adayin yetkin oldugunu kanitlayan resumelerdir.
Onumuzdeki ay gorusmek uzere. Soru, oneri ve yorumlarinizi iletmeyi unutmayin. Basarili bir ay dileklerimle. Esra Oziskender. esra@hrlinkconsulting.com
Subscribe to:
Posts (Atom)